Kaz, güvercin ve devekuşu gibi pek çok hayvanla kurduğu yakın iletişimle bilinen Tümer Debreli, geçen ay Lefkoşa'nın kalabalık caddelerinden birinde kazı Cimcime ile yürürken görüntülenmiş, bu kareler sosyal medyada binlerce kişinin yüzünü güldürmüştü.
Çevresinde "Debdeb" lakabıyla tanınan Debreli, aynı zamanda eski bir komando. 20 yılı aşkın süredir maraton koşan Debreli, hem KKTC'de hem Türkiye'de dereceler elde etti. Yaklaşık 5-6 yıl önce başladığı yamaç paraşütünde ise ona kazı eşlik ediyor. İkilinin en sevdiği uğraşlar arasında yüzmek, sahilde yürüyüş yapmak, arabayla gezmek ve karpuz yemek bulunuyor.
Debreli, "Cimcime" adını verdiği ve "Cimcim" diye seslendiği bir yaşındaki kazıyla ilişkisini İnönü'de Türk Ajansı Kıbrıs'a (TAK) anlattı. Söyleşi boyunca vaklayarak sohbete katılan kazı için Debreli, "Ben konuşunca o da konuşsun ister" dedi.
ÇOCUKLUKTAN GELEN HAYVAN SEVGİSİ
Hayvanlara olan ilgisinin çocukluk yıllarına uzandığını belirten Debreli, babasını erken yaşta kaybetmesinin ardından annesine hayvanların bakımında yardım ettiklerini ve ailenin bir dönem geçimini bu yolla sağladığını anlattı. Koyundan devekuşuna, eşekten katıra kadar çok sayıda hayvanla büyüdüklerini aktaran Debreli, "Hayatın gerçekleri bu; zorluklarla bugünlere geldik" dedi. Kendi kuşağını hem eski dönemin zorluklarını hem de teknolojiyi görmüş olması nedeniyle şanslı saydığını da ifade etti.
Debreli, ilkokul yıllarında annesi ölen bir güvercin yavrusunu yuvadan alıp büyüttüğünü ve o güvercinle sekiz yıl geçirdiğini de anlattı.
İLK CİMCİME'NİN KAYBOLUŞU
Zamanla hayvan sayısını azalttıklarını belirten Debreli, ilk beyaz kazını bir kutudaki üç yavru arasından gözlerindeki farklılığı fark ederek seçtiğini söyledi. Bu ilk kaza da Cimcime adını veren Debreli, onunla beş yıl geçirdi. O dönemde kazı evde bırakmaya kıyamadığı için cebinde işe götürdüğünü anlatan Debreli, zor bir süreçten geçtiğini ve Cimcime'nin kendisi için "yoldaş, doktor, terapist" olduğunu dile getirdi.
Sağlık sorunları nedeniyle kazını bir süre ağılda bırakmak zorunda kaldığını belirten Debreli, hayvanın tellerle çevrili alandan bir gece aniden kaybolduğunu söyledi. "Keşke onu daha korunaklı bir yerde bırakabilseydim. Biri mi çaldı, ne oldu hâlâ bilmiyorum" diyerek pişmanlığını paylaştı.
Sonrasında üç kez daha kaz edindiğini ancak aynı bağı kuramadığını anlatan Debreli, internette bulduğu bir günlük bir civcivi sahiplenerek yeniden denediğini ve ona da Cimcime adını verdiğini belirtti. Debreli, her kazın evcilleşmediğini, dişilerin erkeklere göre daha uysal olduğunu ve iyi bir iletişim için bir süre aynı ev ya da odada yaşamak gerektiğini vurguladı.
"SABAH 06.00'DA UYANMAZSAM BENİ UYANDIRIR"
Orduda 20 yıl görev yaptıktan sonra İncirli'de kendi işini kuran Debreli, iş yerinde ve bahçe işlerinde kazının hep yanında olduğunu söyledi. Cimcime'nin başkasından komut almadığını, kimseye yaklaşmadığını, ancak kendisi seslendiğinde nerede olursa olsun uçarak geldiğini anlattı. Yaz kış denize girdiklerini, kazın suda dalıp çıkarak gösteri yaptığını ve turistlerin ilgisini çektiğini, fakat dokunulmaktan pek hoşlanmadığını aktardı.
Kazın adeta çalar saat görevi gördüğünü belirten Debreli, "Gece telefona bakmamı istemez, ekranı gagalar. Sabah saat 06.00'da uyanmazsam üzerimde yürür, battaniyeyi çeker ve beni mutlaka uyandırır" dedi.
BİRLİKTE UÇUŞ
Cimcime'yi küçüklüğünden beri yamaç paraşütünde yanında taşıdığını söyleyen Debreli, kazın tişörtünün içinden başını uzatarak manzarayı izlediğini anlattı. Eleştirilere de değinen Debreli, "Bu hayvan kanatlıdır, doğasında uçmak var. Kediyle veya köpekle uçmadım" diyerek uçuşları güvenliğini sağladıktan sonra yaptığını vurguladı.
Geleceğe ilişkin hayalini de paylaşan Debreli, "Pasaport alıp çadırımla ve Cimcime ile yurt dışına gitmek isterim" dedi.
